آیا به دنبال یک دستور پخت مجلسی و کمنظیر برای مهمانیهای خود هستید؟ طرز تهیه باسترما پلو با گوشت گوسفندی یکی از اصیلترین غذاهای آذربایجانی است که عطر و طعم بینظیرش، هر سفرهای را باشکوهتر میکند. در این مقاله جامع و کاربردی، از سیر تا پیاز پخت این پلوی خوشمزه را به شما آموزش میدهیم تا بتوانید با رعایت نکات طلایی، یک باسترما پلوی حرفهای و به یادماندنی تهیه کنید. این غذا که در اصل با گوشت اردک یا مرغ پخته میشود، با گوشت گوسفندی (به ویژه گردن و ماهیچه) طعمی متفاوت و فوقالعاده لذیذ پیدا میکند.
مواد لازم برای باسترما پلو با گوشت گوسفندی (برای ۴ نفر)
برای شروع این ماجراجویی آشپزی، ابتدا مواد لازم را آماده کنید. اندازهها به گونهای تنظیم شدهاند که بیشترین کیفیت و طعم را تضمین کنند.
| ماده اولیه | مقدار لازم | نکات مهم |
|---|---|---|
| گوشت گوسفندی (گردن یا ماهیچه) | ۵۰۰ تا ۶۰۰ گرم | از گوشت تازه و باکیفیت استفاده کنید. |
| برنج ایرانی مرغوب | ۴ پیمانه | برنج را حتماً از قبل خیس کنید. |
| پیاز بزرگ | ۲ تا ۳ عدد | برای پخت گوشت و همچنین تهیه پیاز داغ. |
| کره محلی یا پاستوریزه | ۱۰۰ گرم | طعم اصلی باسترما پلو به کره است. |
| زعفران دمکرده غلیظ | به میزان لازم | برای عطر و رنگ بینظیر. |
| نمک، فلفل سیاه، زردچوبه | به میزان لازم | برای مزهدار کردن گوشت. |
| آب یا آب گوشت | به میزان لازم | برای پخت گوشت. |
| تهدیگ | سیبزمینی یا نان لواش | اختیاری (معمولاً با سیبزمینی یا نان لواش درست میشود). |
مراحل گام به گام: طرز تهیه باسترما پلو با گوشت گوسفندی
برای یک تجربه آشپزی آسان و موفق، مراحل را به ترتیب و با دقت دنبال کنید.
مرحله اول: آمادهسازی و پخت گوشت گوسفندی (نکته طلایی طعمدهی)
باسترما در زبان آذری به معنای “پنهان شده” یا “مدفون شده” است، و این نام به خاطر پنهان شدن گوشت در لای برنج به این غذا داده شده. راز طعم فوقالعاده این غذا، در پخت صحیح گوشت نهفته است.
- تفت دادن: گوشت را به قطعات بزرگ یا به صورت درسته (مثل گردن) تقسیم کنید. یک عدد پیاز را خرد کرده و در کمی روغن یا کره تفت دهید تا سبک شود. گوشت را اضافه کرده و کمی تفت دهید تا تغییر رنگ دهد.
- مزهدار کردن: نمک، فلفل سیاه و کمی زردچوبه اضافه کنید. میتوانید از یک تکه چوب دارچین نیز استفاده کنید تا بوی زُهم گوشت کاملاً گرفته شود.
- پخت: آب را به اندازهای اضافه کنید که روی گوشت را بگیرد. حرارت را ملایم کنید و بگذارید گوشت حدود ۲ تا ۳ ساعت کاملاً بپزد و نرم شود. نکته مهم: از آب گوشت باقیمانده برای پخت برنج استفاده خواهیم کرد که عطر و طعم پلو را دوچندان میکند.
مرحله دوم: آماده کردن برنج و دم کردن پلو
برنج را که از قبل با نمک خیس کردهاید، به روش معمول آبکش کنید (به طوری که کمی زندهتر برداشته شود).
- تهدیگ: کف قابلمه مناسب، کمی روغن و کره بریزید. تهدیگ مورد نظر (سیبزمینی حلقهشده یا نان لواش) را بچینید.
- چینش پلو و باسترما (مدفون کردن):
- یک لایه از برنج آبکش شده را روی تهدیگ بریزید.
- گوشت پخته شده را که حالا باید کاملاً نرم و آماده باشد، در مرکز برنج قرار دهید.
- باقیمانده برنج را روی گوشت بریزید و روی آن را صاف کنید.
- مقداری از کره ذوب شده و زعفران دمکرده غلیظ را روی سطح برنج بریزید.
- دم کشیدن: درب قابلمه را با دمکنی بپوشانید و اجازه دهید با حرارت ملایم به مدت ۴۰ تا ۶۰ دقیقه دم بکشد تا باسترما پلو کاملاً جا بیفتد.
مرحله سوم: تهیه مواد تزئینی (اختیاری)
برای مجلسیتر شدن باسترما پلو، میتوانید از مواد زیر برای تزئین روی پلو استفاده کنید:
- پیاز داغ و سیر داغ: پیاز و سیر باقیمانده را خلالی خرد کرده و در کره تفت دهید تا طلایی شوند.
- کشمش و زرشک: کمی کشمش و زرشک را در کره یا روغن تفت دهید.
- گردو: استفاده از مغز گردوی خرد شده در کنار گوشت پخته شده، بسیار مرسوم و خوشمزه است.
نکات طلایی آشپزی برای باسترما پلو
برای اینکه این پلو به یک شاهکار آشپزی تبدیل بشه و مهمونهاتون تا مدتها تعریفش رو بکنن، چند تا نکته هست که فقط آشپزهای حرفهای میدونن. اینجا همونجاییه که یک پلوی معمولی، تبدیل به باسترما پلوی مجلسی و افسانهای میشه:
نکات حرفهای در طرز تهیه باسترما پلو با گوشت گوسفندی
- انتخاب گوشت: بهترین برش برای این غذا، ماهیچه یا گردن گوسفندی است که در حین پخت، بافت چرب و ژلاتینیاش به برنج نفوذ کرده و آن را لذیذتر میکند.
- استفاده از آبگوشت: به جای آب معمولی، برای آبکش کردن برنج از آب باقیمانده و پرخاصیت گوشت پخته شده استفاده کنید. این کار طعم برنج را به شکل شگفتانگیزی بهبود میبخشد.
- کره، پادشاه طعم: در مراحل دم کردن پلو، حتماً از کره استفاده کنید. ذوب شدن کره در حین دم کشیدن، باسترما پلو را بسیار خوشعطر و نرم میکند. برای طعم اصیلتر، از کره محلی استفاده نمایید.
- تنظیم حرارت: پس از قرار دادن گوشت در لای برنج، مطمئن شوید که حرارت بسیار ملایم است تا گوشت نسوزد و برنج به خوبی مغزپخت و دم بکشد.
ایدههای خلاقانه برای سرو باسترما پلو
برای سرو مجلسیتر این غذا، میتوانید قابلمه را در ظرف مناسب برگردانید تا تهدیگ طلایی نمایان شود و گوشت به صورت یکپارچه در مرکز پلو قرار گیرد. همچنین میتوانید:
- پلو را با زعفران، زرشک، خلال پسته و بادام تزئین کنید.
- در کنار باسترما پلو، از ماست و خیار یا سالاد شیرازی استفاده کنید تا طعم متعادلتری داشته باشید.
- ترشی بادمجان یا سیر ترشی، مکملهای فوقالعادهای برای این غذای پر و پیمان هستند.
اگه از طرفداران پروپاقرص یادگیری انواع پلو ها هستید، پیشنهاد ما به شما مقاله آموزشی طرز تهیه والک پلو شمیران است!
نتیجه گیری
همانطور که مشاهده کردید، طرز تهیه باسترما پلو با گوشت گوسفندی نیازمند کمی حوصله است، اما نتیجه نهایی قطعاً ارزش این زمان را دارد. این پلوی مجلسی و اصیل، با گوشت لذیذ گوسفندی که در میان دانههای معطر برنج پنهان شده، تجربهای متفاوت و بهیادماندنی برای شما و مهمانانتان خواهد بود. با استفاده از گوشت گردن یا ماهیچه گوسفندی و کره فراوان، میتوانید اصالت و طعم ناب این غذای آذری را حفظ کنید و یک شاهکار آشپزی خلق نمایید.
باسترما پلو انواع مختلفی بین اقوام ایرانی برنجکار داره
در ضمن غذای اصیل بر گرفته از قوت رایج هر منطقه هست آذریا نان خور بودند وکشت غالبشون گندم بود برنج کجا بود تا غذای اصیل باسترما درست کنن ؟
خطه آذربایجان سردسیر بوده وهست غذای رایج آذربایجان غذاهای آبکی گرم مثل انواع آش و کوفته وآب گوشت وبز باش و… بوده
کشت برنج برا خطه شمال وجلگه خوزستان وبرخی مناطق هست
قرار نیست چون اسم غذا ترکی هست برا آذریا باشه
باسترما یه غذای رایج در بندر آستاراست وقتی برف بیاد کل شهر این غذا رو با ادرک وگوشت وقدیما با گوشت پرندگان درست میکردن
اردبیل که غذای محلی با برنج ییچاق قیمه داره
تبریز هم با هویچ پلو وخورشت هویج مشهوره آذربایجان غربی هم با دوشاب و انواع آش معروفه
این آذریا که باسترما درست میکن وجود خارجی نداره
بله گاهی از غذای اقوام ایرانی خوشمون میاد درست میکنیم ومیشه جز غذای روزمره ولذت هم میبریم .
با سلام و احترام خدمت شما
از اینکه وقت گذاشتید و کامنت کامل و حاوی نکات جغرافیایی و تاریخی بسیار ارزشمندی ثبت کردید، صمیمانه سپاسگزاریم. طرح این بحثهای جذاب فرهنگی و غذایی به غنای محتوای ما کمک شایانی میکند.
۱. تأیید تنوع و ریشههای جغرافیایی غذا:
اصالت منطقهای: همانطور که بهدرستی اشاره کردید، باسترما پلو و اشکال مشابه آن، بهویژه در مناطق برنجخیز ایران و منطقه قفقاز (مانند آستارا، تالش و نواحی مرطوبتر)، یک غذای رایج و اصیل به شمار میآید. اشاره شما به پخت این غذا در بندر آستارا با اردک یا پرندگان دیگر، اطلاعات محلی دقیق و بسیار مفیدی است.
خوراک غالب در آذربایجان: تأیید میکنیم که غذاهای آبکی و گرم (مانند آش، آبگوشت و کوفته) قوت غالب و غذای روزمره مردم در مناطق سردسیر آذربایجان بودهاند و رژیم غذایی آنها بیشتر بر پایه گندم و محصولات دامی استوار بوده است.
۲. تمایز میان غذای روزمره و غذای تشریفاتی:
در بسیاری از مناطق ایران، غذاهایی که در آنها برنج به کار رفته، مانند پلوها (حتی در مناطقی که کشت غالب آنها برنج نبوده)، عموماً در گذشته غذای مجلسی و تشریفاتی برای اعیاد و مهمانیهای بزرگ بودهاند.
در واقع، بسیاری از غذاهایی که امروزه به نام “غذاهای محلی” شناخته میشوند، در طول تاریخ بر اثر مبادلات فرهنگی و تجاری گسترش یافته و در هر منطقه با مواد اولیه و ذائقه بومی تطبیق پیدا کردهاند. هدف ما در این مقاله، آموزش پخت نسخهای از این غذای لذیذ است که امروزه به طور گسترده با گوشت گوسفندی و در سفرههای مجلسی طبخ میشود.
باتشکر❤️
بغیر آستارا که با لونگیش معروفه- وباسترمای اصیل هم لونگی داره- مرغابی رو بهشکل خام بعد مزه دار کردن زیر برنج زیاد به همراه لونگی قرار میدن و۳ساعت وقت میبره بپزه ولی گوشت رو پخته لا برنج بالونگی دنگ وفنگش میذارن وته دیگشم خیلی خوشمزهو ترد میشه
اقوام لر عرب مازنی کردها هم شبیه این غذا با روشهای مختلف دارن
با عرض سلام و ادب
این توضیحات شما واقعاً غنای تاریخی و فرهنگی این غذا را نشان میدهد و از بابت این جزئیات تخصصی فوقالعاده سپاسگزاریم!
۱. جزئیات دقیق باسترما و لَوَنگی:
روش اصیل پخت: نکته شما درباره لَوَنگی (که مخلوطی از پیاز داغ، گردو، رب انار و ادویههاست) به عنوان چاشنی اصلی باسترما بسیار کلیدی و دقیق است.
تفاوت در پخت گوشت: اینکه در باسترما اصیل با مرغابی، مرغابی خام پس از مزهدار شدن (با لَوَنگی) زیر برنج قرار میگیرد و به دلیل بزرگی و سفتی، مدت زمان طولانی (حدود ۳ ساعت) برای پخت نیاز دارد، در حالی که در نسخه با گوشت گوسفندی یا مرغ، گوشت معمولاً نیمپز یا کاملاً پخته در لای پلو قرار میگیرد، یک تفاوت فنی بسیار مهم در روشهای پخت است که ما حتماً در بهروزرسانی محتوای خود به آن اشاره خواهیم کرد.
اهمیت تهدیگ: همچنین تأکید بر خوشمزگی و تردی تهدیگ این غذا نشان میدهد که باسترما پلو یک تجربه کامل از طعمهای مختلف، از گوشت گرفته تا برنج زعفرانی و تهدیگ برشته است.
۲. تأیید وجود غذاهای مشابه:
بله، فرمایش شما مبنی بر وجود غذاهای مشابه (پلویی با پنهان کردن گوشت یا مواد میانی) در اقوام مختلف ایرانی مانند لر، عرب، مازنی و کُرد کاملاً صحیح است. این شباهتها نشاندهنده ریشههای مشترک آشپزی ایرانی و خلاقیت بومی در استفاده از مواد اولیه محلی است.
از تبادل نظر بسیار آموزنده و دقیق شما لذت بردیم. اطلاعاتی که ارائه کردید، نه تنها دقت محتوای ما را بالا میبرد، بلکه به درک بهتر خوانندگان از اصالت و تنوع این غذای بینظیر کمک میکند.
سپاس از حضور شما❤️
ممنون وتشکر از آموزش غذای بسیار خوشمزه 😋 وسنتی این غذا با شوید باقالی پلو ومرغ هم که در دسترس ومقرون به صرفهتر هست خوشمزه 😋 وعالی میشه باگوشت مخصوصا ماهیچه وگردن 🐑 که واقعا لذیذ 😋 خوشمزه تره
با سلام و احترام
خوشحالیم که از این آموزش راضی بودید.
تشکر از شما بابت حضور گرمتون❤️